قاعدگی سخت ( menorrhagia)، طولانی ( polymenorrhea) و نامنظم ( metrorrhagia) و دیگر اختلالات قاعدگی ، خونریزی های رحمی غیر طبیعی و دهانه ی رحم.
ملاحظات
قاعدگی برای تمام خانم ها یکسان نیست، بطور طبیعی، قاعدگی هر ۲۸ روز یکبار شروع ( که البته در بیشتر خانم ها بین هر ۲۴ تا ۳۴ روز است ) و به مدت ۷-۴ روز طول می کشد.
اگر چه ، به علت تنوع در زمان شروع و مدت آن ، خیلی حالات دیگر نیز طبیعی خوانده می شود، مخصوصا” اگر به تازگی این دوره در بدن شروع شده باشد.
حتی شروع آن با اختلاف بین ۲۱ تا ۳۵ روز نیز باز هم طبیعی است .
در اینجا به مواردی از خونریزی های غیر طبیعی اشاره می کنیم :
· خونریزی یا لک بینی در حین فاصله تا قاعدگی بعدی
· خونریزی بعد از نزدیکی
· قاعدگی های خیلی سنگین ( با شروع لخته خون و خونریزی های بسیار شدید و در نتیجه پس دادن آن در شب یا تعویض نوار بهداشتی بطور مداوم ( هر ۲ یا ۳ ساعت یکبار ).
· اگر طول زمان خونریزی ، دو روز بیشتر از حد نرمال ۷ روز باشد.
· اگر شروع آن بطور ناگهانی کمتر از ۲۸ روز یا بیشتر از ۳۵ روز باشد.
· خونریزی بعد از دوره ی یائسگی
درمواقعی ممکن است خونریزی از مقعد یا مجاری ادراری باشد که با خونریزی رحمی اشتباه گرفته می شود ، می توانید با گذاشت نوار tampon از صحت آن مطمئن شوید.
علل :
اختلال در ترشح هورمون ها یک از اصلی ترین علل در وقوع این حالات غیر نرمال است. که خونریزی رحمی غیرعادی خوانده می شود.
دیگر علتها شامل :
· اختلالات اجزای رحم ( مانند ، نحوه کارکرد تخم دان ها ، گردن و دیواره ی رحم ،…)
· سرطان رحم
· فیبرون های رحم ، پولیپ ( رشد غیر طبیعی در قسمتهایی از دیواره رحم )
· تغییرات در کارکرد دیگر اعضای بدن ، مثل اختلال در غدد تریئود و هیپوفیز ، دیابت ، تورم و یا تنبلی
· مشکل در حاملگی ، مثل ، سقط جنین ، حاملگی خارج از رحم ( وقتی که عمل نطفه بستن در خارج از محیط رحم اتفاق بیفتد )
· تغییرات در تخمگ گذاری و کارکرد استروژن
· استفاده از داروهایی که مستقیما” در میزان غلظت خون تأثیر دارند ، مانند ، warfarin و Coumadin
· گذاشتن دستگاه در رحم ( IUD ) برای جلوگیری از بارداری
· آسیب روحی ، جراحی یا …
· تورم در خود رحم ( بیماری تورم لگن )· خونریزی های غیر طبیعی مثل بیماری von willebrand
· سندروم تخمدان
· استرس ، تغییر در برنامه غذایی یا ورزش روزمره ، افزایش یا کاهش وزن ، مسافرت و بیماری
مراقبت درخانه :
همیشه تاریخ قاعدگی ، مدت زمان آن و دیگر خونریزیهای غیرطبیعی را یادداشت نمایید، که بطور کلی شامل موارد زیر می شود :
· زمان شروع و پایان قاعدگی
· تعداد نوار بهداشتی یا tampon مصرفی حتی اگر فقط ترشح باشد .
· تاریخ خونریزی احتمالی بین فاصله اتمام قاعدگی تا دوره بعدی و یا خونریزی بعد از نزدیکی
· و یا هر گونه علامت غیر عادی
· برای جلوگیری از مضرات تورم ناشی از tampon روزی دوبار آن را باید تعویض کنید.
· مصرف آسپرین ، ایبوپروفن ، باعث اختلال و وقف در نحوه طبیعی خونریزی قاعدگی می شود ، پس حتی المقدور استفاده نشود. حتی ممکن است مصرف آنها باعث کم شدن خون قاعدگی شود.
اگر علائم بارداری یا قصد آن را دارید با دکتر خود مشورت کنید.
زمان مراجعه به پزشک :
چه زمانهایی لازم است به دکتر مراجعه کنید :
· مجبور شوید هر ۲ یا ۳ ساعت یکبار نوار یا tampon خود را تعویض کنید . · اگر خونریزی شما بیشتر از یک هفته طور کشید .
· اگر باردار هستید یا متوجه علائمی از بارداری شدید .· دردهای متوالی ، به خصوص در زمانهای غیر از قاعدگی
· اگر قاعدگی های شما برای۲ یا ۳ دوره از حالت طبیعی خارج ، برای مثال سخت شروع شود و طولانی باشد.
· اگر تب داشتید و یا ترشحات غیر معمول همراه با بوی بد مشاهده کردید.
· لک بینی بعد از اتمام قاعدگی
· لک بینین یا خونریزی بین زمان اتمام و شروع قاعدگی بعد
· تغییرات در نوک سینه همراه با رشد مو ، تغییرات صدایی، کاهش یا افزایش وزن غیرارادی و یا شروع و ازدیاد جوش در بدن
در مطب پزشک :
پزشک شما سوالاتی در مورد مباحث ذیل جهت علت بیماری و تکمیل پرونده شما انجام می دهد :
· سن؟
· آیا طی سه دوره پشت سرهم قاعدگی شما طبیعی بوده است یا خیر؟
· سن شروع قاعدگی
· زمان بین اتمام دوره و شروع دوره ی بعدی قاعدگی ؟
· تغییر در حالات آخرین قاعدگی ؟
· وجود یا عدم وجود لخته های خونی بزرگ
· مدت زمان خونریزی هر دوره و تغییر احتمالی در زمان خونریزی آخرین قاعدگی
· تعداد نوار یا tampon مصرفی
· آخرین تاریخ قاعدگی
· مصرف یا عدم مصرف قرص های ضد بارداری ، دستگاه IUDو یا …
· مصرف احتمالی آسپرین یا مسکن در هر هفته
· ناراحتی های قندی ، کبدی و…
· بارداری اخیر و وضع حمل ، عمل جراحی ، آسیب روحی در دوره بین قاعدگی ها،….
· تورم احتمالی در دهانه رحم ، زیر شکم و …
· دردهای احتمالی محوطه شکم ، لگن ، رحم …
· حالت تهوع و استفراغ
· احتمال بارداری
· احتمال یا احسایس مشاهده ی جوش بزرگ ، کورک ، زخم ، خارش جلدی …در واژن و رحم
· مشاهده خون در مدفوع
· چگونگی شروع قاعدگی (آسان یا سخت ؟)
همچنین در صورت نیاز تستهای لازمه را انجام می دهد شامل :
· تست سرطان رحم
· کشت ترشحات
· عکس لگن و رحم
· آزمایشات بارداری ، خون ، هورمون و
4چیزی که در مورد قاعدگی نمیدانستید!
اگرچه همه زنان تصور میکنند که اطلاعات کافی در مورد قاعدگی دارند اما با این حال مواردی هست که برخی زنان از آن بیاطلاع هستند. ممکن است شما جز زنانی باشید که چند سالی است که پریود میشوید و تقریبا همه موارد را در مورد شروع و نحوه قاعدگی و نکات بهداشتی میدانید اما ناگهان اتفاقی میافتد که تاکنون با آن مواجهه نشدهاید و میخواهید سوال خود را از پزشک بپرسید. این مطلب به شما کمک میکند تا جواب سوالات رایج خود را در مورد قاعدگی دریافت کنید.
عادت ماهیانه یا قاعدگی چیست ؟
عادت ماهیانه خونریزی ماهانه از رحم بانوان می باشد. به نامهای دیگری مانند قاعدگی ، منس و پریود هم خوانده می شود.خون قاعدگی ترکیبی از خون کامل و بافتهای ریزش کرده رحم می باشد.اکثر دوره های قاعدگی بین ۳ تا ۵ روز طول می کشد.
سیکل قاعدگی چیست ؟
خونریزی قاعدگی قسمتی از سیکل قاعدگی می باشد.در یک سیکل قاعدگی بدن زنان تغییراتی می کند تا هر ماه برای باردار شدن آمادگی داشته باشد.یک سیکل قاعدگی از اولین روز خونریزی قاعدگی شروع می شود.متوسط زمان یک سیکل قاعدگی نرمال ۲۸ روز است.اما یک سیکل نرمال ممکن است از ۲۳ تا ۳۵ روز متفاوت باشد.
ارگانهای دخیل در ایجاد یک سیکل قاعدگی عبارتد از : مغز ، غده هیپوفیز ، رحم و گردن رحم ، تخمدانها و لوله های فالوپ و واژن.تغییر سطح هورمونهای جنسی در بدن باعث ایجاد مراحل مختلف سیکل قاعدگی می شود.دو هورمون اصلی مرتبط با قاعدگی که توسط تخمدانها تولید می شوند عبارتند از استروژن و پروژسترون. هورمونهای FSH و LH که در هیپوفیز ساخته می شوند نیز در این امر سهیم هستند.
در یک سیکل قاعدگی چه اتفاقی می افتد؟
در نیمه اول سیکل میزان استروژن بالا رفته و باعث رشد و افزایش سلولهای رحمی می شود.در پاسخ به هورمون FSH یک تخمک در داخل یکی از تخمدانها شروع به رشد می کند.در حوالی روز ۱۴ از یک سیکل ۲۸ روزه در پاسخ به هورمون LH تخمک از تخمدان جدا می شود.این مرحله تخمک گذاری نامیده می شود.
در نیمه دوم سیکل تخمک وارد لوله فالوپ که بین تخمدا ن و رحم قرار دارد می شود.در این مرحله پروژسترون بالا رفته و رحم را آماده بارداری می کند.اگر در این مرحله تخمک توسط اسپرم بارور شود بارداری رخ خواهد داد.در غیر اینصورت تخمک بعد از مدتی از بین می رود.اگر بارداری رخ ندهد استروژن وپروژسترون کاهش می یابند و لایه ضخیم رحم ریزش کرده و خونریزی قاعدگی یا عادت ماهیانه را ایجاد می کند.
یک سیکل قاعدگی نرمال چه ویژگی دارد؟
سیکل قاعدگی یک خانم ممکن است در ماههای مختلف کاملاً شبیه هم نباشد . از طرف دیگر سیکل های هر نفر با دیگری متفاوت است.خونریزیها ممکن است کم ، متوسط و زیاد باشد و نیز طول مدت آن می تواند متفاوت باشد . اگرچه اکثر پریودها ۳ تا ۵ روز طول می کشد اما بین ۲ تا ۷ روز نرمال است.در سالهای اول شروع قاعدگی و در سنین نزدیک به یائسگی سیکلها ممکن است کاملاً نامنظم باشند.
سیکل های قاعدگی از چه سنی شروع می شوند؟
سن متوسط شروع قاعدگی حدود ۱۲ سالگی است.اما این بدان معنی نیست که همه دختران در سن ۱۲ سالگی قاعده می شوند. یک دختر در فاصله سنی ۸ تا ۱۶ سالگی ممکن است قاعده شود.
یک خانم تا چه زمانی پریود می شود ؟
زنان تا زمان یائسگی پریود می شوند.سن متوسط یائسگی حدود ۵۱ سالگی است.یائسگی یعنی زن قادر به تولید تخمک نبوده و نمی تواند دیگر باردار شود.مانند قاعدگی سن شروع یائسگی هم می تواند متفاوت باشد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد ؟
در موارد زیر باید با پزشک خود مشورت کنید:
عدم شروع قاعدگی تا سن ۱۶ سالگی
متوقف شدن بی دلیل عادات ماهیانه
خونریزی بیش از ۷ روز
حجم زیاده از حد خونریزی
در صورتی که در فاصله بین پریودها خونریزی داشته باشید
درد شدید هنگام قاعدگی
چه مشکلاتی ممکن است زنان در مورد قاعدگی داشته باشند؟
زنان ممکن است مشکلات مختلفی با دوره های قاعدگی خود داشته باشند برخی از شایعترین آنها عبارتند از :
آمنوره یا عدم وجود عادات ماهیانه:
این لغت زمانی به کار می رود که یک دختر خانم تا ۱۶ سالگی پریود نشده باشد ( آمنوره اولیه ) و یا اینکه عادات ماهیانه در خانمی که قبلاً قاعدگی مرتب داشته است قطع شود( آمنوره ثانویه ).علل اصلی آمنوره عبارتند از :بارداری ، شیردهی ، کاهش وزن شدید دراثر یک بیماری وخیم ، ورزش سنگین ، استرس و رژیم های غذایی سخت .اختلالات هورمونی یا بیماریهای دستگاه تناسلی نیز ممکن است عامل بیماری باشند.
دیسمنوره یا قاعدگی دردناک :
عبارتست از درد خفیف تا بسیار شدید در هنگام خونریزی ماهیانه .معمولاً در زنان و دختران جوان علت خاصی ندارد. هورمونی به نام پروستاگلندین عامل این مشکل است.بعضی از انواع مسکنها مانند ایبو پروفن و مفنامیک اسید می توانند درد را کاهش دهند.گاهی اوقات این مشکل در اثر یک بیماری به نام آندومتریوز می باشد .
خونریزی غیر طبیعی از رحم :
خونریزی غیر طبیعی رحم با خونریزی قاعدگی متفاوت است.این مشکل ممکن است بصورت خونریزی بسیار حجیم ، خونریزی طولانی مدت ، پریودهای بسیار نزدیک به هم و یا خونریزی بین پریودها خود را نشان دهد.در اوایل سنین قاعدگی و حوالی یائسگی این اختلالات شایعتر هستند. دیگر علل خونریزیهای غیر طبیعی رحم پولیپها ، فیبروم ها ، عفونتها و علل هورمونی هستند
مشکلات عادت ماهانه
مشکلات متعددی می توانند عادت ماهانه رادر دختران تحت تاثیر قرار دهند.بعضی از شایعترین موارد عبارتند از:
- دیس منوره : زمانی است که دختری پریودهای دردناک دارد.
- منوراژی (قاعدگی با خونریزی زیاد) : زمانی است که دختری پریودهای بسیار سخت همراه با خونریزی زیاد دارد .
- الیگومنوره (قاعدگی ناقص ) : زمانی است که دختری پریود نمی شود یا پریود نامنظم دارد حتی با وجودیکه برای مدتی پریود داشته یا باردار نیست .
- آمنوره ( فقدان قاعدگی ) : زمانی است که دختری تا سن 16 سالگی یا 3 سال پس از شروع بلوغ پریودش آغاز نشده است ،تاسن 14 سالگی علائم پریود نداشته است یا پریود های عادی داشته ولی به دلایلی غیر از بارداری عادت ماهانه اش متوقف شده باشد .
عفونتهای دستگاه تناسلی مونث
بیماریهای منتقله از راه جنسی : این موارد عبارتند از عفونتها و بیماریهایی چون بیماری التهابی لگن(PID)،ویروس نقص ایمنی انسان/سندرم نقص ایمنی اکتسابی (HIV/AIDS)،ویروس پاپیلوم انسان(زگیل تناسلی یا HPV)،سیفلیس،کلامیدیا،سوزاک و تب خال تناسلی،اکثراً از طریق تماس جنسی از فردی به فرد دیگر منتقل می شوند.
- سندرم شوک توکسیک (سمی ) : این بیماری غیر شایع بر اثر سموم رها شده در بدن طی نوعی عفونت باکتریایی که بیشتربه علت باقی ماندن طولانی مدت تامپون داخل بدن می باشد رخ می دهد.تب شدید ،اسهال،استفراغ و شوک از علایم بیماری است .
اگر فکر می کنید کودکتان علائمی از نظر مشکلات در دستگاه تناسلی اش دارد یا سوالاتی در مورد رشد و نمو وی دارید با پزشکش صحبت نمایید. اکثر مشکلات دستگاه تناسلی مونث قابل درمان هستند .
دلائل قاعدگی نامنظم
استرس
مصرف اخیر قرص های جلوگیری از بارداری
تغییرات درنوع مصرف قرص های جلوگیری از بارداری خانمی که قبلا مصرف میکرده
بارداری/حاملگی خارح رحمی/سقط... و در شرایطی که نطفه در محیط رحم نباشه و ایجاد درد و خونریزی در اوائل بارداری کنه
سندرم تخمدان چند کیستی
وجود کیست های بی آزار در تخمدان
تغییرات شدید تعذیه ای و وزنی
بهم خوردن توازن هورمون های زنانه
تغییر در کار غددی مثل تیروئید ,آدرنال ,غده هیپوفیز و غده هیپوتالاموس باعث اختلال کار تخمدان وسیکل قائدگی می شوند.
تغییرات روحی و بیماریهای فیزیکی دو عامل عمده قائدگی های نامنظم هستند.داروهای تجویز شده و داروهای گیاهی هم عامل هستند
تغییرات فیزیکی در رحم و تخمدان هم علت است مثل کیست های تخمدانی و تغییرات سطح رحم.
یماریهای خوردن مثل بولیمی - کاهش وزن های شدید - ورزش های سنگین- استرس - بیماریهای شدید
مسافرت- مصرف داروهای هورمونی - مصرف غیر مجاز داروها-تخمدان چند کیستی - لایه بکارت آسیب دیده -
شیر دادن- نارس شدن زودرس تخمدان- بعضی بیماریهای داخلی مثل روده تحریک پذیر - سل - بیماریهای کبدی
دیابت از جمله علل هستند.
نظرات ()